NATUURLIJK OF KUNSTMATIG GEKLEURDE DIAMANT | NL
Het is zeer belangrijk via wetenschappelijke methodes een onderscheid te maken tussen natuurlijke en kunstmatige kleuren. Het licht, afkomstig uit een diamant, kan worden geanalyseerd met een spectrofotometer UV-VIS.
Zo'n toestel splitst de elektromagnetische straling op in de verschillende kleuren (golflengten) van de regenboog. Voor elke golflengte wordt dan onderzocht hoeveel procent van het licht ongehinderd door de diamant gaat, en hoeveel procent geabsorbeerd wordt. Zo bekomt men voor elke steen een typisch transmissie¬spectrum. De golflengte wordt uitgedrukt in nanometer (nm). (Eén nanometer is één miljoenste van een millimeter.)
In figuur 1 ziet men het spectrum van een «cape»-diamant (tinted white (L)) bij kamertemperatuur. Zo'n diamant absorbeert licht in het blauwe en violette deel van het zichtbare spectrum (kleine golflengten). Daardoor bekomt men de karak¬teristieke, gele cape-kleur.
In figuur 2 ziet men het transmissiespectrum bij kamertemperatuur voor een groe¬ne, bestraalde diamant (light green, fancy colour). Het spectrum bevat geen scherp gedefinieerde minima. Daarom bevat figuur 2 niet voldoende informatie voor een beslissing over de oorsprong van de kleur. Om meer gedetailleerde informatie te be¬komen, moet men de diamant laten afkoelen tot een zeer lage temperatuur, waarbij spectra kunnen worden opgemeten bij vloeibare stikstof-temperatuur (-196° C).
In figuur 3 ziet men het spectrum - na koeling. Er treden nu duidelijk gedefinieerde minima op bij 741 en 503 nm. De¬ze minima zijn welbekend in de wetenschappelijke literatuur. Het minimum bij 741 nm is een direct gevolg van de bestraling. Het minimum bij 503 nm is ont¬staan doordat de bestraalde steen achteraf is opgewarmd tot een temperatuur van minstens 350° C. Samen met de grote intensiteit van de brede absorptieband tus¬sen 740 en 500 nm vormen deze gegevens een duidelijk bewijs dat het hier om een kunstmatig gekleurde («treated») diamant gaat.
Uit het voorgaande voorbeeld blijkt dat koeling een absolute noodzaak is voor het bepalen van de oorsprong van kleur in diamant. Twijfelgevallen worden dankzij het gebruik van gesofistikeerde apparatuur tot een minimum herleid. De groene diamant komt zelden voor in zijn natuurlijke staat. Meestal gaat het om «gebombardeerde» diamanten of stenen die bestraald zijn met alfastralen, elektronen of neutronen. Het verschil is moeilijk te onderscheiden. Men moet de hulp inroepen van FTIR en Raman spectroscopie om er een klare kijk op te krijgen. Er is wel een groot verschil in waarde tussen een natuurlijke groene steen en een bestraalde diamant. In april 1988 werd een groene steen van 3,02 karaat bij Sotheby's verkocht voor 568.000 $ per karaat. Bestraald is diezelfde steen slechts 500 $ per karaat waard.
Een diamantair kan met de microscoop wel enkele aanduidingen vinden die hem meer duidelijkheid geven over de aard van de steen. Toch kunnen natuurlijk groe¬ne diamanten ook bestraald zijn in de natuur, onder meer wanneer ze vlakbij uraniumvelden ontdekt zijn. Bepaalde stenen krijgen na miljoenen jaren een groene laag aan de buitenkant, terwijl andere homogeen groen worden door de structuur van de atomen in de diamant te veranderen. Daardoor wordt een deel van het licht geabsorbeerd dat het groen op het menselijk oog reflecteert.
|
